Kadın Hastalıkları ve Doğum Bölümü’nde gerek çeşitli kadın hastalıklarının incelenmesinde, gerekse gebe hastaların takibinde ve kısırlık tedavisi sürecinde normal muayenenin bir parçası olarak ultrasonografik değerlendirmeler yapılmaktadır.

Annelerin en çok merak ettiği sorulardan biride USG zararlımıdır?USG bebeğin gelişimi yada gebeliğin devamı üzerine hiçbir olumsuz etkisi bulunduğunu gösteren bir veri şuan için yoktur.

 

Ultrason ne sıklıkla yapılmalıdır ?

Bununla ilgili kesin bir sayı vermek zor olsada aslında Amerika gibi gelişmiş ülkelerde USG normal gidişatında olan ve risk barındırmayan gebeliklerde 3-4 kez yapılmaktadır. Bu sayının daha çok olması gebelik yada bebek açısından bir sorun teşkil etmemektedir.

USG kesin kullanıldığı haftalar

Gebelikte ilk 10 hafta içinde 7-9. haftalarda ilk inceleme
18-22 hafta aralığında fetal anomali taranması için detaylı inceleme
33-34. haftalarda da bebeğin gelişiminin değerlendirilmesine yönelik bir inceleme mutlaka gerekli görülür.
Ense pilisi kalınlığının ölçülmesi için 11-14. haftalar arasında da ultrason incelemesi uygundur.

 

Detaylı (Ayrıntılı) Ultrason Ne Zaman Yapılır?

Detaylı ultrason, hamileliğin 19. ve 23. haftaları aralığında gebeliği takip eden doktor tarafından yapılabilen bir ultrason türüdür.  Bu inceleme yaklaşık olarak 20-30 dakika sürmektedir. İnceleme sonucunda herhangi bir anormallik saptanır veya şüphe duyulur ise doktor tarafından 1 – 2 hafta geçtikten sonra ikinci düzey detaylı ultrason istenebilmektedir.

Detaylı (Ayrıntılı) Ultrasonda Neleri Görürüz?

Detaylı ultrason sayesinde bebekte yaklaşık 20. Haftalarda saptanabilecek tüm anomalileri görmek mümkündür. Bu anomaliler arasında bebeğe ait olan hidrosefali(beyinde su toplanması), spina bifida(açık omurga) gibi majör anomaliler sayılabileceği gibi, diyafram fıtığı, on iki parmak bağırsağı darlığı, böbreklerin yokluğu, karaciğer ve safra yollarına ait bulgular, kalp anamolileri,beynin gelişimi ve anomalileri,yemek borusu darlıkları tıkanıkları,mesanenin oluşumu ile ilgili anomaliler gibi iç organlerda oluşabilecek anomalilikler de saptanabilmektedir.

 

USG nasıl yapılır ?

Hastaların ultrasonografi ile değerlendirilmesi iki farklı yöntemle yapılmaktadır. Transabdominal ultrasonografi görüntülemenin karın cildi üzerinden yapıldığı ultrasonografidir. Transvajinal ultrasonografi ise vajina içerisinden özel bir prob ile yapılan ultrasonografidir.

Ultrasonografi tetkikine gelirken bilmeniz gerekenler

Ultrasonografi sıklıkla poliklinik muayenesi ile birlikte yapıldığından muayene için yukarda belirtilen hazırlıklar dışında özel bir hazırlık yapmanız, doktorunuz aksini belirtmediği sürece, gerekli değildir. Adet görüyor olmanız her iki ultrasonografi için bir engel teşkil etmez.
Transabdominal ultrasonografi: Vajinal yolla sonografi uygulanamayacak hastalarda inceleme karından yapılacağı için mesanenin dolu olması önemlidir. Bunun için hastaların su içerek idrara sıkışması istenebilir.

Transvajinal ultrasonografi: Bu yöntem ile daha yüksek görüntü kalitesi sayesinde bir çok hastalığın teşhisi açısından transabdominal ultrasonografiye göre daha çok tercih edilir. Transabdominal ultrasonografinin aksine mesanenin boş olması gereklidir

Gelişen teknoloji ile 4D ultrason da artık yerini ‘HD Live Ultrason’a bırakmaya başlamıştır. Tıbbi görüntüleme teknolojileri büyük bir hızla ilerlemektedir. HD Live Ultrason 4D ultrason ile elde edilen görüntülerin değişik ışıklandırma ve renklendirme teknikleri gerçeğe yakın görüntülerin elde edilmesine olanak sağlamaya başlamıştır. Böylece bebek normal görüntüsüne en yakın şekilde görülebilmektedir. Bütün bu teknolojik imkânları kullanmanın en keyifli yanı bebeklerin hastalıklarının tespitinin yanı sıra onları doğmadan önce görebilmektir.

USG yapılan ölçümler ve anlamları

1-BPD: Biparyetal çap (ing=BiParietal Diameter). Bebeğin şakakları seviyesinden alınan bir kesitin yatay çapının (bir şakaktan diğer şakağa) milimetre olarak değerlendirilmesidir. Bu parametre ölçüldüğünde ultrasonun verdiği gebelik haftası 26. haftaya kadar ±7 gün hata payıyla gerçek gebelik haftasını verir. 26. haftadan sonra hata payı daha yüksektir.

2-HC: Baş çevresi (ing= Head Circumference). BPD kesitinde bebeğin başının çevresinin milimetre cinsinden değerlendirilmesidir. Bu parametre özellikle BPD’nin çok ufak ya da çok yüksek olarak ölçüldüğü durumlarda bebeğin baş büyüklüğü hakkında değerli bilgiler verir

3-AC: Karın çevresi (ing= Abdominal Circumference). Hemen kalbin altından alınan bir kesitte bebeğin karın çevresinin milimetrik olarak değerlendirilmesidir. Hata payı nispeten yüksek bir parametredir ve özellikle diğer parametreler ile uyumsuz bulunduğunda klinik önem kazanır.

Diğer parametreler 30. haftayı gösterirken AC’nin 26. haftaya tekabül etmesi muhtemel bir gelişme geriliği açısından şüphe uyandırır, ya da diğer parametreler örnek olarak 32. haftaya uyarken bu parametre 36. haftaya uyduğunda bebeğin yağ dokusu depolarının normalden fazla olduğundan şüphelenilerek anne adayı iri bebek gelişimine yolaçan diabet (şeker hastalığı) açısından incelemeye alınır)

4-FL: Uyluk kemiği uzunluğu (ing=Femur Length). Uyluk kemiği vücudun en uzun kemiğidir ve bacağın üst kısmında yeralır. Özellikle 26. gebelik haftasından sonra gebelik haftasını ±10 gün hata payıyla verir.