Epidural aralık yağ dokusu, lenfatik kanal­lar ve damarsal yapılardan oluşan ve kafata­sı tabanında omuriliğin başladığı yerden belin bitiminde sakrum kemiğinin sonuna kadar devam eden gözenekli bir boşluktur

Epidural anestezi, omurganın boyun, gö­ğüs veya bel bölgesinde epidural aralık (merkezi sinir sistemini saran zar üzerinde­ki boşluk) içine lokal anestezik solüsyonu­nun (ilaç) enjeksiyonu ile oluşur). Vücudun tüm or­ganlarında ağrı reseptörleri (ağrı algılayıcıları) adı verilen yapılar vardır. Ağrı reseptörleri ağrılı uyaranı algıladıklarında ilk önce sinir lifleri yardı­mıyla omuriliğe, buradan beynin ağrı mer­kezine haber ulaşır ve ağrı hissi oluşur. Epidural anestezi uygulandığında ağrılı uyaran omuriliğe gelir, ancak iletiyi daha yukarıla­ra götüren lifler “uyuşarak” iletme özellik­lerini geçici olarak yitirdiklerinden ağrı his­si oluşmaz.

Genel anesteziden farkı; işlem sırasında uyanık olunması ve etrafta olup bitenlerin tümüyle algılanmasıdır. Kullanı­lan ilacın özelliğine ve miktarına bağlı ola­rak kişi kendini “felç olmuş” gibi hisseder. Fakat bu geçici bir durumdur. İlaçların et­kisi azaldıkça bu his kaybolur.

EPİDURAL ANESTEZİ NE ZAMAN UYGULANIR
Rahim kasılmaları düzenli hale geldikten (Doğum ağrıları oturduktan) sonra rahim ağzı yaklaşık % 60-70 incelip, açıklığı 4cm’e ulaşınca yani sancılar anneyi ciddi olarak rahatsız etmeğe başlayınca uygulanır. Daha önce uygulanması, kasılmaları etkileyip doğumu geciktirir. Geç kalındığında ise hem anne gereksiz ağrı çekmiş olur hem de ağrılar daha sık geleceğinden anne adayı işlem süresince hareketsiz kalamaz ve epidural uygulanması zorlaşabilir.

İşlem 3 aşamada gerçekleşir:

1.aşamada annenin sırtında uygulama yapılacak bölge, antiseptik bir sıvı(Baticon) ile silinir ve steril örtüyle örtülür. Bu enfeksiyonu önlemek içindir.

2. aşamada cilt ve cilt altı çok ince bir iğne ile uyuşturulur.

3.aşamada ise epidural sahaya ucu künt bir iğne (tohy iğnesi) yardımıyla kateter yerleştirilir ve ilaç verilir. Özellikle bu aşamada annenin birkaç dakika kıpırdamadan durması çok önemlidir. Kateter yumuşak bir maddeden yapılmış, incecik bir sondacıktır. İlk yapılan ilacın etkisi geçince ilave ilaç yapılabilmesi için yerleştirilir. Kateterin dışarıda kalan kısmı alerji yapmayan özel flasterle omuza kadar yapıştırılır.

Buradan ihtiyaç duyuldukça ara ara ilaç verilebildiği gibi önceden programlanmış otomatik pompalarla sürekli belirli doz ilaç ta verilebilir. Anne adayı ihtiyaç hissettiğinde bu pompaya bağlı bir düğmeye basarak kendiye ek doz yapabilir. Buna Hasta Kontrollü Analjezi (PCA) denir.

Bu kateter, doğumdan sonra annenin ağrısı kalmayınca hiç can yanmadan kolayca çıkarılır.

Epidural anestezinin normal doğumda uygulanmasındaki amaç sadece ağrıyı gidermek olduğundan, epidural aralığa sezaryen ameliyatlarına göre daha az dozlarda lokalanestezikile birlikte güçlü ağrı kesiciler de verilir. Bu sayede motor kayıp olmayacağından anne adayı ağrı duymadığı halde dokunmaları hissedebilir ve bacaklarını oynatabilir.

EPİDURAL ANESTEZİ AVANTAJLARI NELERDİR?
Günümüzde ayaklarda uyuşukluk veya ağırlık hissi olmaksızın doğum sancısını yok etmek diğer bir ifadeyle “Mobil ağrısız doğum” mümkündür. Uygulamadan sonra yürüyebilirsiniz. Epidural analjezi sizi sersemletmez, hasta hissettirmez, ayrıca bağırsak hareketlerini durdurmaz, gaz çıkarımını engellemez. Hem psikolojik rahatlama, hem de kas spazmının çözülmesiyle normal doğum şansınızı artırır.

Doğum stresinizin çoğunu giderir, kaslarda gevşeme ve rahatlama sağlar. Sancıları ağrı olarak değil, basınç ve kasılma olarak hissedersiniz. Çıkım esnasında kasılmalara eşzamanlı ıkınarak doğuma katılabilir, doğumunuzu çabuklaştırabilirsiniz. Doğum sonrası yorgun, bitkin olmadığınız için bebeğinizi çok daha çabuk kucağınıza alır, hemen besleyebilirsiniz. Tecrübeli uzmanların yaptığı epidural sonrası baş ağrısı çok nadirdir(% 1 civarı). Oluşsa bile tedavisi mümkündür. Tedavi edilmese bile 7-15 gün içinde kendiliğinden, iz bırakmadan geçer.

EPİDURAL ANESTEZİ KİMLERE UYGULANMAZ?

  • Kanama bozukluğu olanlarda
  • Uygulama bölgesinde enfeksiyon veya yanık varlığında
  • Pıhtılaşmayı önleyici tedavi alanlarda.